Ελληνικά Αγγλικά
Ελληνικά Αγγλικά


Ο Κιουταχής για τις μάχες στο Χαϊδάρι

Παρά το γεγονός ότι οι μάχες στο Χαϊδάρι προξένησαν σημαντικότατες φθορές και στους δύο αντιπάλους, ο Κιουταχής σε επιστολή την οποία απέστειλε την επομένη της δεύτερης μάχης στον Ιμπραήμ, μιλάει για νίκη των τουρκικών στρατευμάτων. Η επιστολή, τμήμα της οποίας ακολουθεί, βρέθηκε σε απεσταλμένο του Κιουταχή, ο οποίος συνελήφθη κατευθυνόμενος προς την Πελοπόννησο από την περίπολο του στρατοπέδου στην Ελευσίνα στην Ιερά Οδό.
«Υψηλότατε και ευεργετικώτατε αυθέντα.
Κατά τό απαιτούμενον της δουλικής μου υπηρεσίας τη 11η της σελήνης Μουχαρέμ, ημέρα Τρίτη, δόξα τω θεω εκυριεύθη τό προάστιον των Αθηνών. Οί Γκιαούρηδες του Μωρέως έστειλαν πρός βοήθειαν αυτού τόν θεοκατάρατον Καραϊσκάκην και επτά έως οκτώ καπετάνους με επτά έως οκτώ χιλιάδας γκιαούρηδων, και δύο χιλιάδας τακτικών και με τέσσαρα πυροβόλα και ελθόντες ούτοι ετοποθετήθησαν επί μιάς ώρας απόστασιν από του στρατοπέδου των Αθηνών [κτήμα Χαϊδαρίου]. 
»Άμα ελάβομεν την είδησιν αυτήν, τό υπ' εμέ στράτευμα πολλάκις εφώρμησε κατ' αυτών, άλλ’ επειδή δεν ενεφανίσθη ή συνήθης νικητήριος οθωμανική όψις και επειδή έκ τούτου οι στρατιώται μου έπεσαν εις αθυμίαν και νάρκωσιν [α' μάχη Χαϊδαρίου], επρόφθασε άμέσως ο δούλος σας και επεπέσαμεν και αύθις διά μιάς κατά του εχθρού, δηλαδή ήλθομεν ξίφος με ξίφος και δόξα τω θεω οί γκιαούρηδες ενικήθηκαν και διεσκορπίσθησαν και πάμπολλοι έξ αυτών επεράσθησαν από τό σπαθι των νικητών και εζωγρήθησαν τά ειρημένα τέσσαρα πυροβόλα και δεκαπέντε σάλπιγγες και σημαίαι και πολλά τουφέκια των τακτικών και ούτω διά τής θείας βοηθείας και αυτοί οί γκιαούρηδες ενικήθησαν και διεσκορπίσθησαν [β' μάχη Χαϊδαρίου].
»Δόξαν νά έχη ο Κυριος, εις αυτά τά μέρη εκτός ένός και μόνον φρουρίου [το κάστρο της Ακρόπολης], ουδεμία άλλη φροντίς μάς έμεινε. Επειδή δ' εμάθομεν κατ' αυτάς ότι πολλοί έξ αυτών ευρίσκονται συνηγμένοι εις χωρίον, Λευσίνα καλούμενον, πλησίον του στενου του Μωρέως [Δερβένια Μεγαρίδος], ετοιμάσας οκτώ έως δέκα χιλιάδας στράτευμα πρός κυρίευσιν του ειρημένου χωρίου, σκοπευω νά τό αποστείλω μετά δυο ημέρας από τής ημερομηνίας τής παρουσης επιστολής και ελπίζω με τη βοήθεια του θεού νά κυριεύσωμεν και τό χωρίον εκείνο. 
»Ετοίμασα προσέτι και ώς είκοσι χιλιάδας νέον στράτευμα διά τό στενόν του Μωρέως και θέλει καταβληθεί ή απαιτουμένη φροντίς εις τό νά ευρεθή ο τρόπος κυριεύσεως αυτού».
Παρότι παρουσιάζει τον εαυτό του υπερβολικά αισιόδοξο σχετικά με την επικείμενη νίκη του εναντίον των Ελλήνων, ο στρατιωτικά ικανότατος Κιουταχής είχε αντιληφθεί τις μεγάλες δυσκολίες του αγώνα εναντίον του Καραϊσκάκη και των ανδρών του. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι εκστρατείες εναντίον του στρατοπέδου της Ελευσίνας και των Δερβενίων Μεγαρίδος που αναφέρονται στην επιστολή ουδέποτε πραγματοποιήθηκαν.
Η σωστή εκτίμηση των πολεμικών και διπλωματικών εξελίξεων οδήγησαν τον Τούρκο αξιωματούχο στο συμπέρασμα ότι η ανακατάληψη του κάστρου των Αθηνών από τους Έλληνες είχε τεράστια σημασία για το μέλλον της επανάστασης. Αντιλήφθηκε, λοιπόν, ότι έπρεπε να κρατήσει την Αθήνα με κάθε μέσο. Επίσης, ένιωθε ότι ο αγώνας εναντίον του Καραϊσκάκη θα ήταν από τους πιο δύσκολους που είχε δώσει. «Δεν φοβάμαι το Ρωμέικο μιλέτι τόσο, όσο τον Καραϊσκάκη» έλεγε χαρακτηριστικά. Έτσι, ο δαιμόνιος Κιουταχής έφτασε, όπως θα δούμε στην επόμενη ενότητα, μέχρι να προσπαθήσει να δελεάσει τον ίδιο τον Καραϊσκάκη προσφέροντάς του τα βιλαέτια από την Άρτα μέχρι την Εύβοια.

Παρά το γεγονός ότι οι μάχες στο Χαϊδάρι προξένησαν σημαντικότατες φθορές και στους δύο αντιπάλους, ο Κιουταχής σε επιστολή την οποία απέστειλε την επομένη της δεύτερης μάχης στον Ιμπραήμ, μιλάει για νίκη των τουρκικών στρατευμάτων. Η επιστολή, τμήμα της οποίας ακολουθεί, βρέθηκε σε απεσταλμένο του Κιουταχή, ο οποίος συνελήφθη κατευθυνόμενος προς την Πελοπόννησο από την περίπολο του στρατοπέδου στην Ελευσίνα στην Ιερά Οδό.
«Υψηλότατε και ευεργετικώτατε αυθέντα.
Κατά τό απαιτούμενον της δουλικής μου υπηρεσίας τη 11η της σελήνης Μουχαρέμ, ημέρα Τρίτη, δόξα τω θεω εκυριεύθη τό προάστιον των Αθηνών. Οί Γκιαούρηδες του Μωρέως έστειλαν πρός βοήθειαν αυτού τόν θεοκατάρατον Καραϊσκάκην και επτά έως οκτώ καπετάνους με επτά έως οκτώ χιλιάδας γκιαούρηδων, και δύο χιλιάδας τακτικών και με τέσσαρα πυροβόλα και ελθόντες ούτοι ετοποθετήθησαν επί μιάς ώρας απόστασιν από του στρατοπέδου των Αθηνών [κτήμα Χαϊδαρίου]. 
»Άμα ελάβομεν την είδησιν αυτήν, τό υπ' εμέ στράτευμα πολλάκις εφώρμησε κατ' αυτών, άλλ’ επειδή δεν ενεφανίσθη ή συνήθης νικητήριος οθωμανική όψις και επειδή έκ τούτου οι στρατιώται μου έπεσαν εις αθυμίαν και νάρκωσιν [α' μάχη Χαϊδαρίου], επρόφθασε άμέσως ο δούλος σας και επεπέσαμεν και αύθις διά μιάς κατά του εχθρού, δηλαδή ήλθομεν ξίφος με ξίφος και δόξα τω θεω οί γκιαούρηδες ενικήθηκαν και διεσκορπίσθησαν και πάμπολλοι έξ αυτών επεράσθησαν από τό σπαθι των νικητών και εζωγρήθησαν τά ειρημένα τέσσαρα πυροβόλα και δεκαπέντε σάλπιγγες και σημαίαι και πολλά τουφέκια των τακτικών και ούτω διά τής θείας βοηθείας και αυτοί οί γκιαούρηδες ενικήθησαν και διεσκορπίσθησαν [β' μάχη Χαϊδαρίου].
»Δόξαν νά έχη ο Κυριος, εις αυτά τά μέρη εκτός ένός και μόνον φρουρίου [το κάστρο της Ακρόπολης], ουδεμία άλλη φροντίς μάς έμεινε. Επειδή δ' εμάθομεν κατ' αυτάς ότι πολλοί έξ αυτών ευρίσκονται συνηγμένοι εις χωρίον, Λευσίνα καλούμενον, πλησίον του στενου του Μωρέως [Δερβένια Μεγαρίδος], ετοιμάσας οκτώ έως δέκα χιλιάδας στράτευμα πρός κυρίευσιν του ειρημένου χωρίου, σκοπευω νά τό αποστείλω μετά δυο ημέρας από τής ημερομηνίας τής παρουσης επιστολής και ελπίζω με τη βοήθεια του θεού νά κυριεύσωμεν και τό χωρίον εκείνο. 
»Ετοίμασα προσέτι και ώς είκοσι χιλιάδας νέον στράτευμα διά τό στενόν του Μωρέως και θέλει καταβληθεί ή απαιτουμένη φροντίς εις τό νά ευρεθή ο τρόπος κυριεύσεως αυτού».
Παρότι παρουσιάζει τον εαυτό του υπερβολικά αισιόδοξο σχετικά με την επικείμενη νίκη του εναντίον των Ελλήνων, ο στρατιωτικά ικανότατος Κιουταχής είχε αντιληφθεί τις μεγάλες δυσκολίες του αγώνα εναντίον του Καραϊσκάκη και των ανδρών του. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι εκστρατείες εναντίον του στρατοπέδου της Ελευσίνας και των Δερβενίων Μεγαρίδος που αναφέρονται στην επιστολή ουδέποτε πραγματοποιήθηκαν.
Η σωστή εκτίμηση των πολεμικών και διπλωματικών εξελίξεων οδήγησαν τον Τούρκο αξιωματούχο στο συμπέρασμα ότι η ανακατάληψη του κάστρου των Αθηνών από τους Έλληνες είχε τεράστια σημασία για το μέλλον της επανάστασης. Αντιλήφθηκε, λοιπόν, ότι έπρεπε να κρατήσει την Αθήνα με κάθε μέσο. Επίσης, ένιωθε ότι ο αγώνας εναντίον του Καραϊσκάκη θα ήταν από τους πιο δύσκολους που είχε δώσει. «Δεν φοβάμαι το Ρωμέικο μιλέτι τόσο, όσο τον Καραϊσκάκη» έλεγε χαρακτηριστικά. Έτσι, ο δαιμόνιος Κιουταχής έφτασε, όπως θα δούμε στην επόμενη ενότητα, μέχρι να προσπαθήσει να δελεάσει τον ίδιο τον Καραϊσκάκη προσφέροντάς του τα βιλαέτια από την Άρτα μέχρι την Εύβοια.