Ελληνικά Αγγλικά
Ελληνικά Αγγλικά


Η Ιερά Οδός σήμερα

 
Τμήμα του μεγάλου ταφικού περίβολου στο βόρειο κράσπεδο της αρχαίας Ιεράς Οδού, κοντά στο Δρομοκαΐτειο (φωτ. Σπ. Παναγιωτόπουλος).

Η Ιερά Οδός είναι ο αρχαιότερος δρόμος της χώρας μας. Οι αναφορές στην ιστορία του δρόμου αυτού είναι συχνές αλλά η ανάδειξή του ως μνημείου της κλασικής αρχαιότητας με την αντίστοιχη ιστορική του αξία δεν έχει προχωρήσει. Ωστόσο το στοιχείο της λειτουργικής αξίας του δρόμου αναδείχθηκε περισσότερο από το ιστορικό στοιχείο. Είναι χαρακτηριστικό ότι επί 2.500 χρόνια παρέμενε ο μοναδικός εθνικός δρόμος που συνέδεε την Αθήνα με τη Βόρεια Ελλάδα, τηνΉπειρο και την Πελοπόννησο. Η κατασκευή του με υποδομές και άσφαλτο έγινε το 1927. Έκτοτε έχει την ίδια μορφή, με μόνη διαφοροποίηση ορισμένες διαπλατύνσεις. Καμιά άλλη πρόσβαση στην Αθήνα δεν υπήρχε μέχρι το 1956, όταν κατασκευάστηκε η λεωφόρος Καβάλας, η οποία συναντιέται με την Ιερά Οδό στο ύψος της μονής του Δαφνίου. Στη συνέχεια, με τη διάνοιξη της εθνικής οδού Αθηνών - Λαμίας το «διάσελο» του Δαφνιού έπαψε να είναι η μοναδική σύνδεση με τη Βόρεια Ελλάδα. Η μοναδική αυτή λειτουργικότητα της Ιεράς Οδού ως μόνης εθνικής οδού που περνούσε από το Χαϊδάρι, έκανε την πόλη να γείρει προς αυτήν. Στο μέτωπο πάνω στον δρόμο αυτό, στη συμβολή με τη σημερινή οδό Φώκαιας, δημιουργήθηκε το κέντρο της πόλης. Εκεί έκανε στάση το λεωφορείο για την Αθήνα και τον Πειραιά, στη στάση Σιδηρόπουλου, και εκεί βρισκόταν το ιστορικό καφενείο του Ευαγ. Τσέρη, ο φούρνος του Εμμ. Σίμου, το φαρμακείο του Αντ. Μητροκώστα -το πρώτο της πόλης-, το εμπορικό του Αναστ. Κουλαλόγλου και το παντοπωλείο του Σιδηρόπουλου. Από εκεί περνούσαν οι κάτοικοι της κεντρικής περιοχής για να πάρουν το λεωφορείο για την Αθήνα και τον Πειραιά αλλά και οι συνοικίες του Χαϊδαρίου, των Κουνελιών, του Δάσους και του Δαφνιού εξυπηρετούνταν από τη μοναδική λεωφορειακή γραμμή που περνούσε από την Ιερά Οδό. To γεγονός αυτό, πέρα από την ταλαιπωρία λόγω της απόστασης, είχε και τη θετική πλευρά του, καθώς έφερνε τους Χαϊδαριώτες σε καθημερινή επαφή και ανεπαίσθητα ύφαινε την κοινωνική συνοχή.


Η λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση της Ιεράς Οδού συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση της πόλης.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στη συμβολή της Ιεράς Οδού με τη σημερινή Αγωνιστών Στρατοπέδου υπήρχε ένας πυρήνας με αρχιτεκτονικά αξιόλογες κατοικίες, που έδιναν μια εικόνα ξεχωριστής αισθητικής. Μεταξύ αυτών, πιο χαρακτηριστικό ήταν το σπίτι του γιατρού Σκουλικίδη.


To ΔρομοκαΐτειοΊδρυμα δημιουργήθηκε το 1887 από τον ευεργέτη Γ. Δρομοκαΐτη (φωτ. Σπ. Παναγιωτόπουλος).


Η πύλη του Δρομοκαΐτειου Ιδρύματος επί της Ιεράς Οδού (φωτ. Σπ. Παναγιωτόπουλος).

To πρόσωπο, λοιπόν, της πόλης ήταν προσανατολισμένο πάνω στον ιστορικό δρόμο. Πάνω στην Ιερά Οδό ήδη από το 1887 δημιουργήθηκε το Δρομοκαΐτειο Ίδρυμα από τον ευεργέτη Γ. Δρομοκαΐτη, καταγόμενο από το Πυργί της Χίου. To γεγονός αυτό αποτέλεσε το έναυσμα ώστε πολλοί που κατάγονταν από τη γενέτειρα του Δρομοκαΐτη να έρθουν να εγκατασταθούν στο Χαϊδάρι λόγω της εργασίας τους στο Δρομοκαΐτειο. Έτσι, δημιουργήθηκε ο οικιστικός πυρήνας της χιακής παροικίας, που και σήμερα αποτελεί μια σημαντική εθνικοτοπική κοινότητα με ενεργό συμμετοχή στην κοινωνική ζωή της πόλης. To Δρομοκαΐτειο αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας του Χαϊδαρίου και έχει προσφέρει πολλές υπηρεσίες όχι μόνο ευρύτερα στον χώρο της υγείας αλλά και στην περίοδο της Εθνικής Αντίστασης. Στη συνέχεια, μετά τη μικρασιατική καταστροφή, με μέτωπο σχεδόν επί της Ιεράς Οδού, δημιουργήθηκε ο οικισμός των Νεοφωκαέων Προσφύγων. Ο αρχικός πυρήνας του οικισμού περικλειόταν σε πέντε τετράγωνα και αριθμούσε πενήντα κατοικίες, στις οποίες στεγάστηκαν ισάριθμες οικογένειες από την ιστορική Φώκαια της Μικράς Ασίας. Από τις πρώτες ενέργειες των Φωκαέων ήταν η ανέγερση ιερού ναού αφιερωμένου στην Κοίμηση της θεοτόκου, όπως ήταν και στην πατρίδα τους. Ο ιερός ναός στέγασε και την ιστορική εικόνα της Κοίμησης της θεοτόκου που οι πρόσφυγες διέσωσαν από την καταστροφή. Ο ναός με τον περιβάλλοντα χώρο του βρίσκεται σχεδόν επί της Ιεράς Οδού, στη συμβολή με τις οδούς Ηλία Βενέζη και Καραολή και Δημητρίου, και είναι ο μητροπολιτικός ναός της πόλης. Στον περίβολο του ναού των Νεοφωκαέων υπάρχει η προτομή του Χρυσόστομου Σμύρνης, σε ένδειξη τιμής και μνήμης για την προσφορά του ιεράρχη, και γενικότερα για τα θύματα της μικρασιατικής καταστροφής.Έκφραση των οικιστών από τη Φώκαια της Μικράς Ασίας είναι ο Σύνδεσμος Νεοφωκαέων Προσφύγων, που έχει σημαντική προσφορά από την ίδρυσή του το έτος 1927 μέχρι σήμερα. 



Ο Διομήδειος Βοτανικός κήπος του Πανεπιστημίου Αθηνών, αποτελεί πολύτιμο πνεύμονα για την πόλη.

Ακολουθώντας την Ιερά Οδό συναντάμε τον Διομήδειο κήπο, τον βοτανικό κήπο του Πανεπιστημίου Αθηνών, έκτασης 1.500 στρεμμάτων, που εκτός από την εκπαιδευτική του αξία, αποτελεί πολύτιμο πνεύμονα πρασίνου για την πόλη και φιλόξενο χώρο περιπάτου για τους Χαϊδαριώτες. 
Ο λόφος του Προφήτη Ηλία, όπου στην αρχαιότητα βρισκόταν το ταφικό μνημείο της Πυθιονίκης, αποτελεί σήμερα πόλο έλξης για επισκέπτες από όλη την Αθήνα, χάρη στην πανοραμική θέα του λεκανοπεδίου που προσφέρει. Στην κορυφή βρίσκεται το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία με τη γύρω πολυεπίπεδη πλατεία και λίγο χαμηλότερα το αναψυκτήριο που δημιούργησε το 1988 ο Δήμος Χαϊδαρίου.
Στη συμβολή της Ιεράς Οδού με τη Χρ. Περραιβού βρίσκεται το πρώτο κοινοτικό κατάστημα και ταυτόχρονα το πρώτο δημαρχείο της πόλης, το οποίο με την υπ. αριθμ. 419/2000 απόφαση του δημοτικού συμβουλίου κηρύχθηκε διατηρητέο.
Κοντά στη συμβολή της Ιεράς Οδού με την οδό Κολοκοτρώνη, έχει ανασκαφεί το ίχνος της αρχαίας Ιεράς Οδού, άψευστος μάρτυρας της ιστορικής συνέχειας του μνημείου επί τρεις χιλιετίες.
Η δημιουργία μετά το 1956 ενός νέου οδικού άξονα ο οποίος τέμνει εγκάρσια το Χαϊδάρι, της λεωφόρου Καβάλας, μείωσε την κυκλοφοριακή σημασία της Ιεράς Οδού γενικότερα και όσον αφορά τον δήμο μας, μετέθεσε το επίκεντρο της πόλης προς την οδό Στρατάρχου Καραϊσκάκη και ειδικότερα στη συμβολή της με τη λεωφόρο Αθηνών, όπου ορθώνεται ο ιστορικός πύργος Παλατάκι και το νέο δημαρχείο της πόλης. Για τη λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση της Ιεράς Οδού ο Δήμος Χαϊδαρίου σε συνεργασία με τον ΑΣΔΑ προχώρησε στην εκπόνηση συνολικής μελέτης για το τμήμα από τα σύνορα με το Αιγάλεω μέχρι το Δαφνί. Η μελέτη αυτή, μετά την έγκρισή της και από το Υπουργείο Πολιτισμού, άρχισε να υλοποιείται το 2001 αλλά δεν έχει ολοκληρωθεί η εφαρμογή της, διότι έφτασε μέχρι τη συμβολή της Ιεράς Οδού με την οδό Φώκαιας. Η εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση του ιστορικού δρόμου και κατ’ επέκταση της πόλης. Στο έργο αυτό της αναβάθμισης της Ιεράς Οδού περιλαμβάνεται και η δημιουργία του 2ου Αθλητικού Κέντρου της πόλης στο παλαιό γήπεδο Σιδηρόπουλου, καθώς και κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου και θέσεις στάθμευσης. Είναι ανάγκη όμως το έργο να ολοκληρωθεί και να φτάσει μέχρι τη μονή του Δαφνιού. Σημαντική επίσης βελτίωση στην εικόνα της Ιεράς Οδού πρόσφεραν οι παρεμβάσεις του Δήμου Χαϊδαρίου και συγκεκριμένα η αρχιτεκτονική διαμόρφωση το 1984 της έκτασης μεταξύ της λεωφόρου Αθηνών και της Ιεράς Οδού, καθώς και της έκτασης στη συμβολή τής Περραιβού με την Ιερά Οδό, που έγινε το 1996.


To 2o Αθλητικό Κέντρο Χαϊδαρίου στο παλαιό γήπεδο Σιδηρόπουλου.


Ο ιερός ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, ιστορική εκκλησία των Νεοφωκαέων (φωτ. Σπ. Παναγιωτόπουλος).


To εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία στην κορυφή του ομώνυμου λόφου.

Χαρακτηριστικό μνημείο της κλασικής περιόδου στον δήμο μας είναι το ιερό της Αφαίας, που αποτελούσε σταθμό της πορείας των Ελευσινίων. Ο ιστορικός αυτός τόπος χάρη σε παρεμβάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού, που έγιναν το διάστημα 2002-2005 σε συνεργασία με τον Δήμο Χαϊδαρίου, προστατεύτηκε και αναδείχθηκε. Κατ’ αρχάς απαλλοτριώθηκαν και κατεδαφίστηκαν τα κτίσματα που βρίσκονταν γύρω στον αρχαιολογικό χώρο και παράλληλα με κατάλληλη αρχιτεκτονική διαμόρφωση επιτεύχθηκε η ανάδειξή του. Κοντά στον ναό δημιουργήθηκε ο σύγχρονος οικισμός της Αφαίας Σκαραμαγκά. Ο οικισμός, που απαρτίζεται από δύο συνοικίες εκατέρωθεν της εθνικής οδού Αθηνών - Κορίνθου, εντάχθηκε στο Σχέδιο Πόλεως το 1993 και η σχετική Πράξη Εφαρμογής κυρώθηκε το 1994. Με την ολοκλήρωση των βασικών έργων υποδομής (οδικό δίκτυο, δίκτυο ύδρευσης, πλακόστρωση πεζοδρομίων, ρυμοτόμηση) και τη διαμόρφωση των οδών με ηλεκτροφωτισμό, πλακοστρώσεις, δενδροφυτεύσεις και μειωτήρες ταχύτητας, οι δύο οικισμοί αναβαθμίστηκαν και διαμορφώθηκαν σε δύο σύγχρονες συνοικίες του δήμου. Στη συνέχεια η αρχαία διαδρομή της Ιεράς Οδού συναντούσε, λίγο πριν από τις λίμνες Ρειτούς (Κουμουνδούρου), την παραλία του Σκαραμαγκά, που αποτελεί το φυσικό επίνειο της πόλης του Χαϊδαρίου και τη μοναδική διέξοδο της Δυτικής Αθήνας προς τη θάλασσα. Αγαπημένο μέρος των Χαϊδαριωτών για μπάνιο, η Ακτή Σκαραμαγκά δέχτηκε βάναυσο πλήγμα με την απαλλοτρίωση μεγάλου μέρους της για την κατασκευή των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά τη δεκαετία του ‘50. Η καταστροφή της ολοκληρώθηκε επί Δικτατορίας το 1973 με την αναγκαστική απαλλοτρίωση και της υπόλοιπης έκτασης για την επέκταση των ναυπηγείων, αλλά και την ταυτόχρονη επέκταση με την επιχωμάτωση της ακτής.
Μετά τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας των ναυπηγείων σε ξένη εταιρεία, το 2004, έγινε απόπειρα δημιουργίας ιδιωτικού λιμένα, απόπειρα που αποτράπηκε χάρη στη σθεναρή αντίσταση των εργαζομένων του ΟΛΠ και του Δήμου Χαϊδαρίου. 
Ο Δήμος Χαϊδαρίου με ομόφωνες αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου ζητά την επιστροφή στον δήμο του τμήματος της έκτασης που δεν είναι πλέον απαραίτητο για τους σκοπούς των ναυπηγείων, και την ανάκτηση και ανάπλαση της ακτής, για να επαναλειτουργήσει ως χώρος περιπάτου, άθλησης και αναψυχής των Χαϊδαριωτών. Αυτή τη διεκδίκηση υπενθυμίζει και η καθιερωμένη πια λαϊκή γιορτή που διοργανώνεται από τον δήμο κάθε χρόνο στα τέλη Ιουνίου στην Ακτή Σκαραμαγκά.


Κοντά στο αρχαίο ιερό της Αφροδίτης δημιουργήθηκε ο σύγχρονος οικισμός της Αφαίας.

 
Ομόφωνο αίτημα των κατοίκων της πόλης αποτελεί η ανάκτηση και η ανάπλαση της Ακτής Σκαραμαγκά.

 
Τμήμα του μεγάλου ταφικού περίβολου στο βόρειο κράσπεδο της αρχαίας Ιεράς Οδού, κοντά στο Δρομοκαΐτειο (φωτ. Σπ. Παναγιωτόπουλος).

Η Ιερά Οδός είναι ο αρχαιότερος δρόμος της χώρας μας. Οι αναφορές στην ιστορία του δρόμου αυτού είναι συχνές αλλά η ανάδειξή του ως μνημείου της κλασικής αρχαιότητας με την αντίστοιχη ιστορική του αξία δεν έχει προχωρήσει. Ωστόσο το στοιχείο της λειτουργικής αξίας του δρόμου αναδείχθηκε περισσότερο από το ιστορικό στοιχείο. Είναι χαρακτηριστικό ότι επί 2.500 χρόνια παρέμενε ο μοναδικός εθνικός δρόμος που συνέδεε την Αθήνα με τη Βόρεια Ελλάδα, τηνΉπειρο και την Πελοπόννησο. Η κατασκευή του με υποδομές και άσφαλτο έγινε το 1927. Έκτοτε έχει την ίδια μορφή, με μόνη διαφοροποίηση ορισμένες διαπλατύνσεις. Καμιά άλλη πρόσβαση στην Αθήνα δεν υπήρχε μέχρι το 1956, όταν κατασκευάστηκε η λεωφόρος Καβάλας, η οποία συναντιέται με την Ιερά Οδό στο ύψος της μονής του Δαφνίου. Στη συνέχεια, με τη διάνοιξη της εθνικής οδού Αθηνών - Λαμίας το «διάσελο» του Δαφνιού έπαψε να είναι η μοναδική σύνδεση με τη Βόρεια Ελλάδα. Η μοναδική αυτή λειτουργικότητα της Ιεράς Οδού ως μόνης εθνικής οδού που περνούσε από το Χαϊδάρι, έκανε την πόλη να γείρει προς αυτήν. Στο μέτωπο πάνω στον δρόμο αυτό, στη συμβολή με τη σημερινή οδό Φώκαιας, δημιουργήθηκε το κέντρο της πόλης. Εκεί έκανε στάση το λεωφορείο για την Αθήνα και τον Πειραιά, στη στάση Σιδηρόπουλου, και εκεί βρισκόταν το ιστορικό καφενείο του Ευαγ. Τσέρη, ο φούρνος του Εμμ. Σίμου, το φαρμακείο του Αντ. Μητροκώστα -το πρώτο της πόλης-, το εμπορικό του Αναστ. Κουλαλόγλου και το παντοπωλείο του Σιδηρόπουλου. Από εκεί περνούσαν οι κάτοικοι της κεντρικής περιοχής για να πάρουν το λεωφορείο για την Αθήνα και τον Πειραιά αλλά και οι συνοικίες του Χαϊδαρίου, των Κουνελιών, του Δάσους και του Δαφνιού εξυπηρετούνταν από τη μοναδική λεωφορειακή γραμμή που περνούσε από την Ιερά Οδό. To γεγονός αυτό, πέρα από την ταλαιπωρία λόγω της απόστασης, είχε και τη θετική πλευρά του, καθώς έφερνε τους Χαϊδαριώτες σε καθημερινή επαφή και ανεπαίσθητα ύφαινε την κοινωνική συνοχή.


Η λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση της Ιεράς Οδού συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση της πόλης.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στη συμβολή της Ιεράς Οδού με τη σημερινή Αγωνιστών Στρατοπέδου υπήρχε ένας πυρήνας με αρχιτεκτονικά αξιόλογες κατοικίες, που έδιναν μια εικόνα ξεχωριστής αισθητικής. Μεταξύ αυτών, πιο χαρακτηριστικό ήταν το σπίτι του γιατρού Σκουλικίδη.


To ΔρομοκαΐτειοΊδρυμα δημιουργήθηκε το 1887 από τον ευεργέτη Γ. Δρομοκαΐτη (φωτ. Σπ. Παναγιωτόπουλος).


Η πύλη του Δρομοκαΐτειου Ιδρύματος επί της Ιεράς Οδού (φωτ. Σπ. Παναγιωτόπουλος).

To πρόσωπο, λοιπόν, της πόλης ήταν προσανατολισμένο πάνω στον ιστορικό δρόμο. Πάνω στην Ιερά Οδό ήδη από το 1887 δημιουργήθηκε το Δρομοκαΐτειο Ίδρυμα από τον ευεργέτη Γ. Δρομοκαΐτη, καταγόμενο από το Πυργί της Χίου. To γεγονός αυτό αποτέλεσε το έναυσμα ώστε πολλοί που κατάγονταν από τη γενέτειρα του Δρομοκαΐτη να έρθουν να εγκατασταθούν στο Χαϊδάρι λόγω της εργασίας τους στο Δρομοκαΐτειο. Έτσι, δημιουργήθηκε ο οικιστικός πυρήνας της χιακής παροικίας, που και σήμερα αποτελεί μια σημαντική εθνικοτοπική κοινότητα με ενεργό συμμετοχή στην κοινωνική ζωή της πόλης. To Δρομοκαΐτειο αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας του Χαϊδαρίου και έχει προσφέρει πολλές υπηρεσίες όχι μόνο ευρύτερα στον χώρο της υγείας αλλά και στην περίοδο της Εθνικής Αντίστασης. Στη συνέχεια, μετά τη μικρασιατική καταστροφή, με μέτωπο σχεδόν επί της Ιεράς Οδού, δημιουργήθηκε ο οικισμός των Νεοφωκαέων Προσφύγων. Ο αρχικός πυρήνας του οικισμού περικλειόταν σε πέντε τετράγωνα και αριθμούσε πενήντα κατοικίες, στις οποίες στεγάστηκαν ισάριθμες οικογένειες από την ιστορική Φώκαια της Μικράς Ασίας. Από τις πρώτες ενέργειες των Φωκαέων ήταν η ανέγερση ιερού ναού αφιερωμένου στην Κοίμηση της θεοτόκου, όπως ήταν και στην πατρίδα τους. Ο ιερός ναός στέγασε και την ιστορική εικόνα της Κοίμησης της θεοτόκου που οι πρόσφυγες διέσωσαν από την καταστροφή. Ο ναός με τον περιβάλλοντα χώρο του βρίσκεται σχεδόν επί της Ιεράς Οδού, στη συμβολή με τις οδούς Ηλία Βενέζη και Καραολή και Δημητρίου, και είναι ο μητροπολιτικός ναός της πόλης. Στον περίβολο του ναού των Νεοφωκαέων υπάρχει η προτομή του Χρυσόστομου Σμύρνης, σε ένδειξη τιμής και μνήμης για την προσφορά του ιεράρχη, και γενικότερα για τα θύματα της μικρασιατικής καταστροφής.Έκφραση των οικιστών από τη Φώκαια της Μικράς Ασίας είναι ο Σύνδεσμος Νεοφωκαέων Προσφύγων, που έχει σημαντική προσφορά από την ίδρυσή του το έτος 1927 μέχρι σήμερα. 



Ο Διομήδειος Βοτανικός κήπος του Πανεπιστημίου Αθηνών, αποτελεί πολύτιμο πνεύμονα για την πόλη.

Ακολουθώντας την Ιερά Οδό συναντάμε τον Διομήδειο κήπο, τον βοτανικό κήπο του Πανεπιστημίου Αθηνών, έκτασης 1.500 στρεμμάτων, που εκτός από την εκπαιδευτική του αξία, αποτελεί πολύτιμο πνεύμονα πρασίνου για την πόλη και φιλόξενο χώρο περιπάτου για τους Χαϊδαριώτες. 
Ο λόφος του Προφήτη Ηλία, όπου στην αρχαιότητα βρισκόταν το ταφικό μνημείο της Πυθιονίκης, αποτελεί σήμερα πόλο έλξης για επισκέπτες από όλη την Αθήνα, χάρη στην πανοραμική θέα του λεκανοπεδίου που προσφέρει. Στην κορυφή βρίσκεται το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία με τη γύρω πολυεπίπεδη πλατεία και λίγο χαμηλότερα το αναψυκτήριο που δημιούργησε το 1988 ο Δήμος Χαϊδαρίου.
Στη συμβολή της Ιεράς Οδού με τη Χρ. Περραιβού βρίσκεται το πρώτο κοινοτικό κατάστημα και ταυτόχρονα το πρώτο δημαρχείο της πόλης, το οποίο με την υπ. αριθμ. 419/2000 απόφαση του δημοτικού συμβουλίου κηρύχθηκε διατηρητέο.
Κοντά στη συμβολή της Ιεράς Οδού με την οδό Κολοκοτρώνη, έχει ανασκαφεί το ίχνος της αρχαίας Ιεράς Οδού, άψευστος μάρτυρας της ιστορικής συνέχειας του μνημείου επί τρεις χιλιετίες.
Η δημιουργία μετά το 1956 ενός νέου οδικού άξονα ο οποίος τέμνει εγκάρσια το Χαϊδάρι, της λεωφόρου Καβάλας, μείωσε την κυκλοφοριακή σημασία της Ιεράς Οδού γενικότερα και όσον αφορά τον δήμο μας, μετέθεσε το επίκεντρο της πόλης προς την οδό Στρατάρχου Καραϊσκάκη και ειδικότερα στη συμβολή της με τη λεωφόρο Αθηνών, όπου ορθώνεται ο ιστορικός πύργος Παλατάκι και το νέο δημαρχείο της πόλης. Για τη λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση της Ιεράς Οδού ο Δήμος Χαϊδαρίου σε συνεργασία με τον ΑΣΔΑ προχώρησε στην εκπόνηση συνολικής μελέτης για το τμήμα από τα σύνορα με το Αιγάλεω μέχρι το Δαφνί. Η μελέτη αυτή, μετά την έγκρισή της και από το Υπουργείο Πολιτισμού, άρχισε να υλοποιείται το 2001 αλλά δεν έχει ολοκληρωθεί η εφαρμογή της, διότι έφτασε μέχρι τη συμβολή της Ιεράς Οδού με την οδό Φώκαιας. Η εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση του ιστορικού δρόμου και κατ’ επέκταση της πόλης. Στο έργο αυτό της αναβάθμισης της Ιεράς Οδού περιλαμβάνεται και η δημιουργία του 2ου Αθλητικού Κέντρου της πόλης στο παλαιό γήπεδο Σιδηρόπουλου, καθώς και κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου και θέσεις στάθμευσης. Είναι ανάγκη όμως το έργο να ολοκληρωθεί και να φτάσει μέχρι τη μονή του Δαφνιού. Σημαντική επίσης βελτίωση στην εικόνα της Ιεράς Οδού πρόσφεραν οι παρεμβάσεις του Δήμου Χαϊδαρίου και συγκεκριμένα η αρχιτεκτονική διαμόρφωση το 1984 της έκτασης μεταξύ της λεωφόρου Αθηνών και της Ιεράς Οδού, καθώς και της έκτασης στη συμβολή τής Περραιβού με την Ιερά Οδό, που έγινε το 1996.


To 2o Αθλητικό Κέντρο Χαϊδαρίου στο παλαιό γήπεδο Σιδηρόπουλου.


Ο ιερός ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, ιστορική εκκλησία των Νεοφωκαέων (φωτ. Σπ. Παναγιωτόπουλος).


To εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία στην κορυφή του ομώνυμου λόφου.

Χαρακτηριστικό μνημείο της κλασικής περιόδου στον δήμο μας είναι το ιερό της Αφαίας, που αποτελούσε σταθμό της πορείας των Ελευσινίων. Ο ιστορικός αυτός τόπος χάρη σε παρεμβάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού, που έγιναν το διάστημα 2002-2005 σε συνεργασία με τον Δήμο Χαϊδαρίου, προστατεύτηκε και αναδείχθηκε. Κατ’ αρχάς απαλλοτριώθηκαν και κατεδαφίστηκαν τα κτίσματα που βρίσκονταν γύρω στον αρχαιολογικό χώρο και παράλληλα με κατάλληλη αρχιτεκτονική διαμόρφωση επιτεύχθηκε η ανάδειξή του. Κοντά στον ναό δημιουργήθηκε ο σύγχρονος οικισμός της Αφαίας Σκαραμαγκά. Ο οικισμός, που απαρτίζεται από δύο συνοικίες εκατέρωθεν της εθνικής οδού Αθηνών - Κορίνθου, εντάχθηκε στο Σχέδιο Πόλεως το 1993 και η σχετική Πράξη Εφαρμογής κυρώθηκε το 1994. Με την ολοκλήρωση των βασικών έργων υποδομής (οδικό δίκτυο, δίκτυο ύδρευσης, πλακόστρωση πεζοδρομίων, ρυμοτόμηση) και τη διαμόρφωση των οδών με ηλεκτροφωτισμό, πλακοστρώσεις, δενδροφυτεύσεις και μειωτήρες ταχύτητας, οι δύο οικισμοί αναβαθμίστηκαν και διαμορφώθηκαν σε δύο σύγχρονες συνοικίες του δήμου. Στη συνέχεια η αρχαία διαδρομή της Ιεράς Οδού συναντούσε, λίγο πριν από τις λίμνες Ρειτούς (Κουμουνδούρου), την παραλία του Σκαραμαγκά, που αποτελεί το φυσικό επίνειο της πόλης του Χαϊδαρίου και τη μοναδική διέξοδο της Δυτικής Αθήνας προς τη θάλασσα. Αγαπημένο μέρος των Χαϊδαριωτών για μπάνιο, η Ακτή Σκαραμαγκά δέχτηκε βάναυσο πλήγμα με την απαλλοτρίωση μεγάλου μέρους της για την κατασκευή των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά τη δεκαετία του ‘50. Η καταστροφή της ολοκληρώθηκε επί Δικτατορίας το 1973 με την αναγκαστική απαλλοτρίωση και της υπόλοιπης έκτασης για την επέκταση των ναυπηγείων, αλλά και την ταυτόχρονη επέκταση με την επιχωμάτωση της ακτής.
Μετά τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας των ναυπηγείων σε ξένη εταιρεία, το 2004, έγινε απόπειρα δημιουργίας ιδιωτικού λιμένα, απόπειρα που αποτράπηκε χάρη στη σθεναρή αντίσταση των εργαζομένων του ΟΛΠ και του Δήμου Χαϊδαρίου. 
Ο Δήμος Χαϊδαρίου με ομόφωνες αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου ζητά την επιστροφή στον δήμο του τμήματος της έκτασης που δεν είναι πλέον απαραίτητο για τους σκοπούς των ναυπηγείων, και την ανάκτηση και ανάπλαση της ακτής, για να επαναλειτουργήσει ως χώρος περιπάτου, άθλησης και αναψυχής των Χαϊδαριωτών. Αυτή τη διεκδίκηση υπενθυμίζει και η καθιερωμένη πια λαϊκή γιορτή που διοργανώνεται από τον δήμο κάθε χρόνο στα τέλη Ιουνίου στην Ακτή Σκαραμαγκά.


Κοντά στο αρχαίο ιερό της Αφροδίτης δημιουργήθηκε ο σύγχρονος οικισμός της Αφαίας.

 
Ομόφωνο αίτημα των κατοίκων της πόλης αποτελεί η ανάκτηση και η ανάπλαση της Ακτής Σκαραμαγκά.